عشق و ازدواج

سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

آخرین مطالب

بهترین مشاوره ازدواج در تهران

یکی از مباحث مهم قبل از هر ازدواج ، مشاوره های قبل از ازدواج می باشد تا دو نفری که می خواهند باهم ازدواج کنند با مشاوره های ازدواج شخصیت و خصوصیت ها همدیگر را مورد بررسی قرار بدهند تا به طور کامل مطمئن شوند که می توانند یک زندگی مشترک سالم و بدون مشکل را باهمدیگر درست کنند ، ما در این مطلب بهترین مشاوره ازدواج در تهران را به شما معرفی می کنیم ...

نکات مهم خرید مودم وایرلس مناسب

برای آگاهی از ویژگی های مودم وایرلس مناسب برای خرید باید نکاتی را در نظر بگیرید تا مودم وای فای با کیفیتی را که در نظر گرفته اید از میان تنوع زیاد مدلها انتخاب کنید.در ادامه جزئات بیشتری را در این خصوص بررسی خواهیم کرد.

جدیدترین مدل های لباس عروس ایرانی

ما در این مطلب مجله عروسی بهترین و جدیدترین گالری ها و گالری های مدل های لباس عروس رو به شما معرفی می کنیم ، جهت دیدن جدیدترین مدل های لباس عروس می توانید به ادامه مطلب مراجعه بفرمایید و از مدل های لباس عروس جدید لذت ببرید ...

راهنمای نهایی برای عطر

در میان تمام جنبه‌های مهم روز ویژه عروسی ، عطر عروسی شما ممکن است به اندازه لباس ، دسته‌گل ، و یا محل عروسی مهم باشد . به خاطر فیزیولوژی ما ، هر بار که این بوی خاص را بعد از روز عروسی به تن می‌کنید ، به عنوان یک یادآوری از این که وقتی شما و نامزدتان به عنوان یکی از آن‌ها به هم ملحق شدید ، به شما یادآوری خواهد کرد . پس بدون دردسر بیشتر ، این راهنمای نهایی خود برای عطر عروس است ...

انواع میکاپ صورت

میکاپ در لغت به معنای ترکیب و ساختار و در اصطلاح برای آرایش کردن به کار میرود. امروزه به عنوان رشته ای از زیبایی توسط متخصصین امر تدریس میشود و دارای انواع مدل ها، زیرمجموعه ها و سبک ها میباشد. در این نوشتار انواع مختلف میکاپ را شرح میدهیم و تفاوت های آنها را درک خواهیم کرد ...

ماشین عروس و نکاتی برای انتخاب آن

اگر در مرحله رزرو کردن ماشین عروس برای روز عروسی خود هستید ، احتمالا ً شگفت‌زده خواهید شد که چه نوع ماشین عروسی بهتر عمل می‌کنند . این یک راهنمای عمومی است که به شما کمک می‌کند تا انتخاب خود را برای ماشین عروس انجام دهید . ما در این مطلب نکات لازمه را برای انتخاب یک ماشین عروس مناسب جمع آوری کرده ایم ...

حتما بخوانید

وظیفه های مهم ساقدوش عروس

اگر بهترین دوست شما ، خواهر یا پسر عمو ، تازه اعلام کرده که ازدواج می‌کند ، ممکن است کنجکاو باشید که از شما بخواهد تا ساقدوش شوید . اگر شما امتیاز ساقدوش عروس را در یک عروسی بگیرید ، پس باید همه چیز را بدانید که در طول برنامه‌ریزی عروسی ، همه رویدادهای قبل از عروسی ، و روز عروسی باید مورد نیاز شما باشد ...

نکات کلیدی در انتخاب کفش عروسی

یک کفش عروسی مناسب می تواند هم با لباس عروس ست شود و هم یک مراسم عروسی کامل را داشته باشد به همین خاطر کفش های عروسی یکی از آخرین مورد هایی است که در برنامه ریزی عروسی سازماندهی می شود چون یک عامل مهم در نگاه عروس است به همین دلیل شما باید کفش عروسی را انتخاب کنید که تناسب با همه نیاز های عروسی شما داشته باشد ...

نکاتی درباره آرایش عروس

در مراسم عروسی مهمترین چیزی که وجود دارد آرایش عروس می باشد و عروس خانم ها باید توجه زیادی را قبل از رفتن به آرایشگاه نسبت به این موضوع داشته باشند ، ما در این مطلب از مجله عروسی نکات مهم در رابطه با آرایش عروس را با شما در میان می گذاریم تا شیکترین آرایش را در روز مراسم عروسی داشته باشید ...

نکاتی درباره ژست عکاسی عروس

عکاسان در آتلیه عروسی نمی توانند شما را زیبا ، لاغر ، ناخوشایند و یا حتی تبدیل به آنجلینا جولی کنند ، منظور این است که از لحاظ فنی ممکن است که آنها در یک یا دو حادثه بتوانند عکس شما را ویرایش کنند ولی انها نمی خواهند صرفا جهت اینکه شما یک تصویر بدنی منفی نسبت به بدن خود دارید عکس شما را ویرایش کنند ، با مجله پیتای باشید در ادامه مطلب ...

گالری ها

عمل جراحی بینی

خیلی از ما ایرانی ها از شکل بینی خود می¬نالیم و از آن ناراضی هستیم. آمار و ارقام نیز نشان میدهد که عمل زیبایی بینی یکی از پرطرفدارترین و رایج ترین جراحی ها در کشور است؛ شاید زیاد هم بیراه نباشد، چون بینی در صورت نقش محوری دارد و داشتن شکل نامناسب، میتواند فرم کل صورت را به هم بزند. همچنین گاهی اوقات همین شکل نامناسب بینی، در تنفس طبیعی فرد تاثیر گذاشته و ...

طرز تهیه کیک شکلاتی سنتی

یک کیک ساده و نرم و نازک، با بویی که راه می اندازد و نشاطی که به وجود می آورد، کیکی که آماده کردن و مزه اش می تواند آدم را سر ذوق بیاورد.در آشپزخانه پیتای همراه ما باشید.

تاریخچه مدل مو

مدل مو ، موی سر یا به اصطلاح مدل مو ، معمولا به روی پوست سر انسان اشاره دارد . گاهی اوقات به معنای ویرایش یا کوتاه کردن موهای صورت یا بدن می باشد ، از جنبه های مدل سازی مو می توان به نظافت شخصی ، مد و لوازم آرایشی نام برد ، هرچند که ملاحظات عملی ، فرهنگی ، نیز بروی مدل مو تاثیر می گذارد ، ما در این پست از مجله پیتای در رابطه با تاریخچه مدل مو با شما صحبت خواهیم کرد ...

آمادگی برای ازدواج چیست ؟

ازدواج برای خیلی از ما مهمترین رویداد زندگیمان است، بنابراین باید آمادگی خود را برای آن بسنجیم و تصمیم درست را بگیریم. افراد معمولا فانتزی ها و خیالپردازی های خود را در باره رابطه عاطفی خود در سر میپرورانند و ویژگی ها و معیارهای زیادی برای خود تعریف میکنند. در صدر این معیار ها، ویژگی های شخصیتی و اخلاقی فرد، بیشتر مورد توجه قرار میگیرد ...

روش باز کردن قفل دستگاههای اندرویدی بدون رمز

هر چه گذاشتن رمز برای تبلت و گوشی های پیشرفته متفاوت تر می شود امکان فراموش کردن و قفل شدن آنها نیز بیشتر می شود. راهکارهای مختلفی وجود دارد که می توانید قفل دستگاههای اندرویدی را بدون رمز باز کرده و ارد شوید.

پذیرایی مراسم عروسی

برگزاری مراسم و جشن عروسی خود به اندازه کافی هیجان انگیز و جذاب است، اما اگر دیگر اصول برگزاری آن را نیز رعایت کنیم به خاطره انگیزی و ماندگاری آن خواهیم افزود. یکی از مهمترین بخش های هر مراسمی، قسمت پذیرایی آن میباشد که همه مهمانان به آن توجه ویژه ای دارند ؛ بطوریکه میتواند به تنهایی عروسی را برای مهمانان رخدادی خاطره انگیز ...

روانشناسی خجالت

آیا شما در كنار دیگران احساس آرامش نمی‌كنید؟ اگر پاسخ آری است؛ پس باید گفت این «دیگران» هستند كه شما را می‌ترسانند. آیا ترس و هراس شما از دیگران طبیعی است؟ آیا این طبیعی است كه یك نگاه، یك لبخند یا یك حركت دیگران اغلب از سوی شما به بدترین شكل تعبیر و تفسیر شود؟ پاسخ من اینست كه: تا حدودی عادی است ...

برنامه ریزی برای عروسی

قبل از شروع هر زندگی یک مرد و زن باید باهم ازدواج کنند ، و در هر ازدواجی باید یک عروسی صورت بگیرد ، یک عروس و داماد قبل از هر چیزی باید برای عروسی خود برنامه ریزی دقیقی داشته باشند تا از هر نظر یک عروسی خوب و کاملی داشته باشند ، برنامه ریزی عروسی نیازمند راه و روش هایی است که ما تو این مطلب به عروس و داماد های عزیز یاد می دهیم که چطور یک برنامه ریزی دقیق برای عروسی خود داشته باشند ...