عشق و ازدواج

سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

آخرین مطالب

جدیدترین مدل های لباس عروس ایرانی

ما در این مطلب مجله عروسی بهترین و جدیدترین گالری ها و گالری های مدل های لباس عروس رو به شما معرفی می کنیم ، جهت دیدن جدیدترین مدل های لباس عروس می توانید به ادامه مطلب مراجعه بفرمایید و از مدل های لباس عروس جدید لذت ببرید ...

عشق واقعی مردان چگونه است

زمانی که یک مرد عاشق می شود در ابراز علاق کردن به عشقش هیچی هراس یا ترسی ندارد و در همه حال دوست دارد عشق خود را خوشحال و سرحال بیاورد ، نشانه های زیادی وجود دارد تا بفهیمم یک مرد واقعا عاشق شده است و این عشق و احساسی که دارد واقعی است ، ما در این مطلب نشانه های عاشق شدن یک مرد را به شما می گوییم ...

جشنه عروسی در ایران

از اینجا گوش کنید لباسهای عروس و داماد از ديرباز هر دو به رنگ سفيد بوده و در اين مراسم گل به گردن داشته اند. اين رسم آئينی زرتشتی است و هنوز در هند و پاکستان مرسوم است که رنگ سفيد سمبل خلوص و پاکی و بيگناهی است. سفره عقد بايد به روی زمين چيده شود و عروس و داماد در پائين سفره می نشينند . عقد در خانه پدر عروس برگزار می شود . عروس زمانی وارد مجلس می شود که تمامی مهمانها آمده باشند و داماد بايد در طرف راست عروس بنشيند که اين نيز بازمی گردد به آئينی زرتشتی ...

راهنمای لباس عروس مناسب

یکی از مواردی که عروس خانم ها توجه خاصی به ان دارند انتخاب لباس عروس شیک و متناسب با اندامشان است ، ما در مجله عروسی راهنمایی ها لازمه برای انتخاب لباس عروسی مناسب و شیک را به شما ارائه می دهیم تا با توجه به سلیقه و ظاهر شما یک لباس عروس زیبا انتخاب کنید ...

حتما بخوانید

رنگ سال در عروسی

وقتی نوبت به مراسم عروسی می‌رسد ، پالت رنگ شما نقش مهمی را بازی می‌کند ، و برای بسیاری از زوج‌ها که در مراسم عروسی قرار دارند ، یک اجبار است . پس اگر در این فکر هستید که چطور از رنگ سال در عروسی خود استفاده کنید ، به هیچ وجه استرس نداشته باشید . ما می‌خواهیم به شما کمک کنیم .

ماشین عروس مناسب

در تئوری شما باید برای حمل و نقل در روز مراسم عروسی از ماشین عروس استفاده نمایید و یک ماشین عروس مناسب تهیه بفرمایید اما اگر شما می خواهید به سرعت در شب مراسم عروسی لباس عروس خود را عوض کرده و داخل ماشین عروس شوید بهتر است قبل از انجام این کار یک تصمیم گیری مناسب برای انتخاب ماشین عروس خود داشته باشید ...

آرایش عروس ۲۰۱۹

حساسیت و اهمیت روز ازدواج را به هیچ وجه نمیتوان انکار کرد. بدون شک چشمگیرترین صحنه یک مراسم عروسی ، خود عروس است که توجه همه را به خود جلب میکند. بنابراین باید توجه ویژه ای به ظاهر و آرایش عروس داشت و آن را بر طبق اصول زیبایی شناسی و پرهیز از افراط و تفریط صورت داد و نباید اجازه داد اضطراب و وسواس بیش از حد باعث گم کردن مسیر و بیراهه رفتن شود. با رعایت اصول ابتدایی که در ادامه خواهد آمد میتوانید آسوده خاطر باشید ...

تالار پذيرايى

عروسی ، موضوعی هستش که تمامی افراد جامعه اعم از مرد و زن آرزوی رسیدن اون روز مهم تو زندگیشون هستن ، عروسی و ازدواج و برگذاریش شامل موضوعات مختلفی هستش مانند انتخاب تالار عروسی یا انتخاب تالار پذیرایی که انتخاب تالار عروسی و پذیرایی شامل مواردی است که ما تو این مطلب به شما عروس و داماد های عزیز می گوییم ...

مرجانی زنده رنگ سال ۲۰۱۹

موسسه رنگ پانتون رنگ مرجانی زنده را به عنوان رنگ سال ۲۰۱۹ نامگذاری کرده‌است . ما به دنبال این اعلامیه چند روز تحقیق کرده ایم و باید بگوییم انتخاب رنگ مرجانی زنده بهترین انتخاب برای رنگ سال می باشد و ما به این نتیجه و انتخاب علاقه‌مند هستیم . در این مطلب تمام مشخصات رنگ مرجانی زنده رنگ سال ۲۰۱۹ را به شما می گوییم ...

با استرس شب امتحان چه کنیم؟

استرس و اضطراب شب امتحان نه تنها برای دانش اموزان بلکه برای والدین هم یک مشکل است . برای رفع این مشکل روانشناسان تربیتی پیشنهادات فوق العاده کارآمدی دارند.

عروسی به رسم قدیم

با تمام شدن ماههای حرام و شروع ماه ربیع الاول و ماههای عادی سال جشنهای عروسی و عقد و نامزدی و بله برون و شیرینی خورون هم شروع می‌شد. در روستاها شروع مراسم عروسی از حموم عمومی آبادی که معمولاً نزدیک میدان ده بود، شروع می‌شد. ساز و دهل محلی بود؛ بادی و کوبه‌ای، سرنا و تنبک.عروسی شروع می‌شد با : گل در اومد از حموم ، سنبل در اومد از حموم ، ماه داماد را بگید عروس در اومد از حموم و ...

میکاپ عروس ماندگار و ثابت

حتی اگر شخص دیگری در روز بزرگ عروسی خود میکاپ عروس را انجام دهد , کارهایی وجود دارد که می‌توانید انجام دهید تا اطمینان حاصل کنید که در تمام طول روز میکاپ عروسیتان تازه باقی می‌ماند . ما در این پست راه ها و روش های تازه باقی ماندن میکاپ عروسی را در طول روز به شما می آموزیم ...

گالری ها

رنگ سال در عروسی

وقتی نوبت به مراسم عروسی می‌رسد ، پالت رنگ شما نقش مهمی را بازی می‌کند ، و برای بسیاری از زوج‌ها که در مراسم عروسی قرار دارند ، یک اجبار است . پس اگر در این فکر هستید که چطور از رنگ سال در عروسی خود استفاده کنید ، به هیچ وجه استرس نداشته باشید . ما می‌خواهیم به شما کمک کنیم .

ناخن عروس شیک طراحی ناخن

چه شما هر ۲ هفته در سالن بنشینید و ناخن‌های خود را بگیرید و یا همیشه آن‌ها را کوتاه و تمیز نگه دارید ، ممکن است مجبور شوید آن‌ها را برای روز بزرگ عروسی نقاشی کنید . همه چیز در جزئیات است و هنگامی که مراسم عروسی انجام می‌شود ، ما هیچ چیزی ( یا ناخن‌های بدون رنگ) را رها نمی‌کنیم . در این مطلب جدیدترین مدل های ناخن عروس 2019 برا به شما نشان می دهیم ...

راههای مراقبت از ناخن

اگر در شرف ازدواج و عروسی هستید و اگر دوست دارید ناخن هایی محکم و زیبا داشته باشید و سلامت آنها را تضمین کنید باید با راه های مراقبت از آنها آشنا باشید و عادات غذایی و بهداشتی سالمی را در پیش بگیرید. مراقبت از ناخن شمال بخشهای مختلفی از جمله استفاده از مواد غذایی مفید برای ناخن و رعایت بهداشت ناخن است. بدین منظور بهتر است ابتدا ساختمان ناخن را بشناسیم.

آزمایشات قبل از ازدواج

همه بر این باوریم که در ازدواج، عشق و علاقه بین زوجین اولین و مهمترین فاکتور برای موفقیت در زندگی مشترک است؛ عشقی که برای سالیان دراز میتواند متضمن دوام رابطه زن و مرد باشد. اما در کنار علاقه قلبی، باید سلامت جسمی و بدنی طرفین را برای داشتن خانواده سالم و جلوگیری از آسیب های بعدی سنجید ...

8 ایده جذاب برای هدیه سالگرد ازدواج برای زنم

آیا قصد دارید برای اولین سالگرد ازدواج ، یک چیز دوست‌داشتنی برای همسر خود به دست آورید ؟ چون این یک سنت است ، در اینجا ۸ ایده هدیه عروسی وجود دارد . و ما در این مطلب بهترین و جذاب ترین ایده ها را برای هدیه سالگرد ازدواج به شما می گوییم ...

برنامه ریزی برای عروسی

قبل از شروع هر زندگی یک مرد و زن باید باهم ازدواج کنند ، و در هر ازدواجی باید یک عروسی صورت بگیرد ، یک عروس و داماد قبل از هر چیزی باید برای عروسی خود برنامه ریزی دقیقی داشته باشند تا از هر نظر یک عروسی خوب و کاملی داشته باشند ، برنامه ریزی عروسی نیازمند راه و روش هایی است که ما تو این مطلب به عروس و داماد های عزیز یاد می دهیم که چطور یک برنامه ریزی دقیق برای عروسی خود داشته باشند ...

سرویس طلای عروس

ایا در شرف برگزاری مراسم عروسی خود هستید و هنوز سرویس طلا و جواهرتان را نخریده‌اید؟ شاید دچار وسواس و سردرگمی شده باشید ما شما را در این راه یاری می کنیم و می‌گوییم که در انتخاب طلا و جواهر باید به چه نکاتی توجه داشته باشید

رازهای زیبایی

همه ما به دنبال راه هایی هستیم که زیباتر دیده شویم، در این بین نمیتوان از نقش پوست در زیبایی چشم پوشید. روش های زیادی وجود دارد که میتوان به پوست کمک کند صاف و بدون لک باشد مانند شستن آن در شبها و مرطوب نگه داشتن و استفاده از ضد آفتاب ها در طول روز. اما کارهای دیگری هم وجود دارند که در این نوشتار به آنها اشاره خواهیم کرد ...